Blaasontsteking bij de kat
Inleiding
Blaasontstekingen komen bij katten vaak voor. Vaak is het een chronisch of telkens terugkerend probleem bij katten. Vanwege het chronische karakter van blaasproblemen is het moelijk om de oorzaak van het blaasprobleem op te sporen.Symptomen
De symptomen zijn: onrust, vaak kleine plasjes doen, bloed bij de urine, buiten de kattenbak plassen, plasjes doen op verschillende plekken in huis, soms meer drinken. Meestal is de kat niet ziek, soms zal de kat klaaglijk miauwen bij het urineren.Uw dierenarts kan een harde, gespannen en soms pijnlijke blaas voelen bij het klinisch onderzoek.
Bij het onderzoek van de urine wordt gevonden: bloed, ontstekingscellen, epitheelcellen, een verhoogde pH en soms kristallen.
Ontsteking of stress?
Het is van belang om onderscheid te maken tussen plaskater, gedragsprobleem (sproeien), en een blaasontsteking.Bij katers met bovengenoemde symptomen moet altijd gecontroleerd worden of er sprake is van een verstopping van de plasbuis. Een verstopping is namelijk levensbedreigend en wordt beschouwd als een spoedgeval. Bij het klinisch onderzoek zal een grote, overvulde, pijnlijke en gespannen blaas te voelen zijn. Een plaskater heeft eigenlijk altijd ook een blaasontsteking, maar het belangrijkste is dat de obstructie van de plasbuis wordt verholpen. Bij poezen komt een verstopping van de plasbuis niet voor, vanwege het feit dat poezen een veel wijdere plasbuis hebben dan katers.
Buiten de kattenbak plassen komt ook voor wanneer er geen sprake is van blaasontsteking, het is dan een gedragsprobleem, dat gerelateerd is aan een vorm van stress. We zien, in het algemeen, niet de frequente kleine plasjes en ook geen bloed in de urine. Bij het urineonderzoek worden dan ook geen afwijkingen in de urine gevonden. Het is dus altijd verstandig om urine te laten onderzoeken van een kat die in huis plast in plaats van op de kattenbak. Een enkele keer zien we toch onstekingsverschijnselen bij stress, de blaaswand is dan gevoeliger en zal makkelijker onsteken.
Oorzaken
Als de diagnose blaasontsteking met zekerheid gesteld is, dan is het van belang om de oorzaak vast te stellen, alleen dan kan er gericht worden gekozen voor de meest geschikte behandeling.Oorzaken voor blaasontsteking:
Bacteriële infectie
Dit komt niet zo heel vaak voor bij katten. Slechts 5-10% van de katten met symptomen van een blaasontsteking heeft een bacteriële infectie van de blaas. Als er sprake is van een bacteriële infectie dan is deze meestal het gevolg van bijvoorbeeld blaasgruis. Het geven van antibiotica is in veel gevallen een ondersteuning.Blaasgruis
Blaasgruis is de meest voorkomende oorzaak. Blaasgruis bestaat uit
kristallen van mineralen. Het gruis is als fijn zand op de bodem van de
blaas en irriteert en beschadigt de blaaswand en veroorzaakt zo een
blaasontsteking. De kristallen die het meest worden aangetroffen zijn
magnesium-ammonium-fosfaat (struviet). Daarna is calciumoxalaat het
meest voorkomende kristal.Secundair kan er, zoals reeds genoemd, een bacteriële infectie optreden. Bij katers kan blaasgruis aanleiding zijn voor een plasbuisverstopping.
Blaassteen
Een blaassteen is gevormd uit een samenklontering van kristallen, zie afbeelding hiernaast (als u erop klikt krijgt u een vergroting), aan de grillige vorm is te zien dat zo'n steen voor veel pijn kan zorgen. Het
zorgt voor een chronische blaasontsteking die niet reageert op
medicijnen.Een blaassteen geeft meestal heftige persdrang en veel bloed in de urine. Soms is een steen goed te voelen in de blaas bij een klinisch onderzoek.
Tumoren/poliepen
Tumoren of poliepen in de blaas komen zelden voor bij katten, meestal bij oudere katten.Blaastumoren bij katten zijn wel vaak kwaadaardig of door de grootte en plaats ervan niet operabel.
Anatomische afwijkingen van de blaas
Anatomische afwijkingen zijn vaak aangeboren. Vaak zien we uitstulping in de blaas, in zo'n uitstulping blijft vaak urine staan na het plassen (resturine), in deze urine kunnen dan bacteriën gaan groeien, waardoor zich ontstekingen kunnen gaan ontwikkelen.Dit is een aandoening die gevonden wordt bij relatief jonge katten.
Idiopathische blaasontsteking
Idiopathisch is een wetenschappelijke benaming woord voor: "oorzaak onbekend".Het is een veel voorkomende vorm van chronische blaasontsteking waarbij dus geen bacteriën, geen gruis, geen stenen, geen tumoren of andere afwijkingen aan de blaas worden gevonden. De "diagnose" wordt gesteld doormiddel van het afstrepen van andere oorzaken.
Veel onderzoekers denken dat stress een heel belangrijke rol speelt.
Onderzoeken
Eenvoudig onderzoek
Een goed en uitgebreid urineonderzoek is van belang. Met behulp van urinedipsticks, soortelijk gewichtmeter en microscopisch onderzoek van het sediment (het bezinksel van de zwaardere bestanddelen van urine zoals rode bloedcellen, witte bloedcellen, epitheelcellen, en kristallen wordt getracht te achterhalen wat de oorzaak is.Bacteriologisch onderzoek
Vaak is het zinvol om een bacteriologische kweek te maken van de urine. Hiervoor moet de urine op steriele wijze worden verkregen, hiervoor is een blaaspunctie. Urine die is afgenomen via een katheter is een redelijk alternatief.Röntgenologisch onderzoek
Een röntgenologisch onderzoek van de blaas kan blaasstenen of anatomische afwijkingen van de blaas aan het licht brengen.Een "natief" foto en een foto met lucht in de blaas worden genomen. Door de lucht in de blaas is blaaswand goed te zien en worden stenen vaak duidelijker zichtbaar.
Naast het röntgenologisch onderzoek kan soms een echografisch onderzoek van de blaas gedaan worden.
Behandelingsmogelijkheden
In het geval van (operabele) tumoren of poliepen, blaasstenen
of anatomische afwijkingen van de blaas kan operatief worden ingegrepen.Bij blaasstenen kan er eventueel nog een complicatie zijn in de vorm van plasbuisverstopping (zie eerder), als deze niet is te verhelpen is het nodig een penisamputatie uit te voeren.
Met behulp van motivatie, geduld en inzet kunnen in veel gevallen plasproblemen opgelost worden maar het blijft soms frusterend om te zien dat het niet altijd lukt.